Што претставува оваа состојба и зошто бара итна неврохируршка консултација?

-Субдурален хематом е сериозна состојба при што се собира крв помеѓу черепот и мозокот, поточно под тврдата мозочна обвивка (dura mater). Може да биде вид на нетрауматска и трауматска повреда на мозокот која може да биде опасна по живот и бара итна медицинска помош.

Причини

1. Најчеста причина е удар во главата (пад, сообраќајна несреќа, спортска повреда или физички напад).

 

Фактори кои го зголемуваат ризикот:

2. Возраст: Кај лица над 65 години мозокот малку се собира (atrophy), што ги прави малите вени потегнати и лесни за пукање, *руптура на мостните вени → крварење во субдуралниот простор
3. Лекови: Користење антикоагуланси (лекови за разредување на крвта).
4. Алкохолизам: Хроничното пиење го оштетува црниот дроб, што го спречува нормалното згрутчување на крвта.
5. Болести: На пример, хемофилија.

 

Симптоми на кои треба да внимаваате

– Главоболка, поспаност, збуеност
– Слабост или утруеност на едната страна на телото
– Проблеми со говорот, видот или испуштање на свеста
– Напади (конвулзии)

Видови на субдурален хематом

Видовите ги разликуваме според брзината на појавување на симптомите:

Акутен: Најопасен вид. Симптомите се јавуваат веднаш по повредата (минути до часови). Притисокот врз мозокот брзо расте. Акутен: до 72 часа по повреда; висок ризик од масивна компресија на мозок.

Субакутен: Симптомите се појавуваат со задоцнување од неколку дена до недели по повредата.Субакутен 3-21 ден.

Хроничен: Почест кај повозрасни пациенти . Крвавењето е бавно, а симптомите може да се појават по неколку дена или недели. Честопати пациентот заборава дека воопшто имал лесна повреда на главата. Хроничен >21 ден

Дијагностички процедури

КТ Скен (Компјутеризирана томографија): Златен стандард за брза дијагноза во ургентни состојби, процена на дебелина и поместување на средните структури на мозокот (midline shift).

МРИ (Магнетна резонанца): За подетална слика кај хронични или субакутни форми.

Клиничка процена: GCS, невролошки фокални симптоми, зеници.

Третман на субдурален хематом

Конзервативен третман, хируршки третман?

Индикации за конзервативен третман: мали, стабилни хематоми без значителен поместувачки ефект (вообичаено дебелина <10 mm и midline shift <5 mm) и стабилен невролошки статус.

Мерки: хоспитален мониторинг, позиција со глава 30°, оптимизација на витални функции, реверзирање на коагулопатија, чест невролошки надзор, контролни CT во 24–48 часа, понекогаш ICP мониторинг.

Индикации за хируршки третман – критериуми

Дебелина >10 mm или midline shift >5 mm — оперативна евакуација.

Прогресивно паѓање на невролошки статус или (glasgow coma score *GKS) со знаци на компресија или неправилни зеници, тогаш е потребна итна интервенција за екавуација на крварењето.

Одлуката се прилагодува според возраст, коморбидитети и терапија со антикоагуланси.

Хируршки техники

Burr Hole дренажа: најчесто за хронични СДХ.

Краниотомија: за акутни густите хематоми или кога е потребна директна хемостаза.

Краниектомија: за декомпресија кај изразен мозочен едем/хернијација.

Интраоперативни принципи: брза евакуација, темелна хемостаза, поставување субдурален дрен.

Постоперативна нега

НИ/ИНУ нега, мониторинг на GCS/ICP, контролен CT во првите 24–48 часа.

Дренажата се задржува според клиничка и радиолошка состојба (често 24–72 часа),редовни стерилни преврски на рана.

Корекција на коагулопатијата, инфекциона профилакса по локален протокол, индивидуализирана антиконвулзивна стратегија, рана рехабилитација.

Мултидисциплинарно донесување одлуки за ресетирање антикоагулација.

-Можни компликации

Рецидив, инфекција, постоперативна епилепсија, трајни невролошки дефицити, хидроцефалус (поради ретки форми).

 

Заклучок

Рана дијагноза и навремена терапија — конзервативна или хируршка според клинички и радиолошки критериуми — се клучни за подобар исход. Хируршката интервенција е индицирана при дебелина >10 mm, midline shift >5 mm или прогресивно невролошко влошување. Постоперативната нега и мултидисциплинарен пристап се неопходни.

Корисни совети!

упатство за закрепнување дома по операција на субдурален хематом за пациенти.

Почитувани пациенти, успешното закрепнување по операцијата на главата зависи и од вашата грижа дома. Ве молиме внимателно следете ги следниве насоки:

1. Грижа за оперативната рана

Чистота: Одржувајте го превезот (газата) сув и чист. Не ја допирајте раната со валкани раце.

Миење: Не ја мокрете главата додека не ви бидат извадени конците (обично 10-14 дена по операцијата), освен ако вашиот неврохирург не каже поинаку.

Чешање: Нормално е чуство на чешање на раната додека зараснува. Избегнувајте чешање за да спречите инфекција.

2. Физичка активност и одмор

Постепено движење: Се препорачуваат кратки прошетки низ домот. Избегнувајте долго лежење во иста позиција.

Ограничувања: Во првите 4-6 недели строго е забрането кревање тешки предмети (над 2-3 кг), нагло наведнување на главата надолу и тешки физички вежби.

Спиење: Спијте со благо подигната глава (користете две перници) за да се намали евентуалниот отокот.

3. Исхрана и лекови

Течности: Пијте доволно вода за да избегнете дехидрација и запек (напрегањето при дефекација го зголемува притисокот во главата).

Терапија: Пијте ги препишаните лекови (антибиотици, аналгетици или лекови против напади) точно навреме.

Важно: Не земајте аспирин или други лекови за разредување на крвта без изрична дозвола од вашиот неврохирург.

4. Кога ВЕДНАШ да не контактирате?

Побарајте медицинска помош доколку забележите:

Промени на раната: Истекување течност (гној или крв), црвенило, оток или непријатен мирис.

Покачена температура: Температура над 38°C која не се спушта.

Невролошки знаци: Нова збунетост, поспаност од која тешко се будите, силна главоболка која не поминува со лекови.

Напади: Појава на грчеви во телото или губење на свеста.

Проблеми со говорот или видот: Ненадејно заматување на видот или отежнат изговор на зборови. *општ информативен текст за пациенти

 Dr Siratel Haliti